1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТЫВА БИЛЕ РОССИЯ КЕЗЭЭДЕ КАДЫ

Президентиниң холу күштүг-ле-дир!

 

ССРЭ-ниң улус депу­тат­тарының 1989 чылда май ай­да бирги съездизинге Борис Ельцин ССРЭ-ниң Дээ­ди Совединиң кежигүнүнге соңгуттурбайн барган – съез­диниң делегаттарының хөй кезии ону деткивээн. Май 29-түң хүнүнде депутат Алек­сей Казанник ССРЭ-ниң Дээди Совединиң кежигүнү мандадын Борис Ельцинге дамчыдып берипкен, ынчаар Ельцин ССРЭ-ниң Дээди Совединиң кежигүнү апарган. Чаа Россияның төөгүзү оон эгелээн деп төө­­гүчүлерниң чамдыызы санап турар. 

1990 чылдың июнь 12-де РСФСР-ниң улус  депутат­тары­ның бирги съездизи “РСФСР-ниң хамаарышпас чоруунуң дугайында декларацияны” хүлээп алган. Россия Федерациязының Дээди Совединиң доктаалы-биле июнь 12-ни байырлал хүнү кылдыр чарлаан. Ынчалза-даа ол хүннү чон чүгле байырлал хүнү кылдыр санап, ооң хөй-ниити болгаш политиктиг утказын ханы билбейн турган. Россияның Президентизи Борис Ельцин ону билип кааш, 1998 чылдың июнь 12-де телевидение дамчыштыр чонга кыйгырыынга бо хүннү “Россияның хүнү” деп адаарын саналдаан. Оон бээр-ле бо байырлал чоор­ту күрүнениң кол байырлалы апарган. Амгы үеде Россия хүнүн чуртта калбаа-биле байырлап эрттирип турар.

Тыва Россияның составында 104 чыл дургузунда бактаап келген. Ооң 100 чылын 2014 чылда Тывага болгаш Россияның девискээринге байырлап турда, Россия хүнүн Тыва Республикага онзагайы-биле демдеглеп эрттирген. Россия биле Тываның демнежилгезиниң 100 чылының байырлалынга Россияның Президентизи Владимир Путин киржип келгеш, республиканың хөй националдыг чонунга бо төөгүлүг болуушкун-биле ба­йыр чедирип, бүгүдеге чедииш­киннерни күзээн. Чогум-на ынчан Россияның Президентизи Владимир Путин “Дамырактар каттышкаш – хем болур; чоннар каттышкаш – күш болур” деп чугаалаан. Шынап-ла, аңгы-аңгы нацияларның чоннары бистиң Тывавыста эп-найыралдыг чурттап, демниг ажылдап турар.

Россия хүнү Тывада күрү­нениң эң кол байырлалы. Россия Федерациязы биле Тыва Республиканың күрүне туктарын Россияның болгаш Тываның күрүне гимннериниң үделгези-биле эртен эрте көдүрери – ханы политиктиг утка-шынарлыг байырлал езулалы. Бо байырлыг езулалга Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол, ТР-ниң Чазааның кежигүннери, депутаттар, эрге-чагырганың органнарының удуртукчулары, ат-алдарлыг кижилер киржип турар. 

Россия Федерациязы биле Тыва Республиканың күрүне туктарын байырлыг байдалга көдүрген соонда, бүгү республикага Россия хүнүнүң байырлалы эгелээр. Бо улуг күрүне байырлалын Тываның найысылалы Кызыл хоорайдан малчын тыва чоннуң чайлагларда аалдарынга чедир калбаа-биле байырлап турар.

Күрүнениң кол байырлалының хүнүнде Россияның Президентизи, РФ-тиң регионнарының удуртукчулары Россияның хөгжүлдезинге болгаш камгалалынга боттарының улуг үлүүн киирген российжилерге күрүнениң бедик шаңналдарын тыпсып турар.

Тыва Республика Россияның кызыгаар девискээри. Ынчангаш ону Россияның камгалалында чөөн чүкте быжыг шивээ деп анаа эвес санап келген. Тываның эрес-дидим дайынчылары Россияның камгалалынга маадырлыы-биле киржип турар. Ооң бир чижээ: 55-ки даг адыгжы бригадада хөй тыва оолдар өске нация эш-өөрү-биле шериг албанын төлептии-биле эрттирип турары.

Россияга шынчы, ону кам­галаарынга тыва чоннуң бе­лениниң бир херечизи – бис­тиң чаңгыс чер-чурттуувус, Россия Федерациязының камгалал са­йыды Сергей Шойгунуң Төрээн чурттуң камгалалының эң мурнуку одуруунда турары. Россия хүнүнүң бүдүүзүнде РФ-тиң камгалал сайыды Сергей Шойгу төрээн чуртунче Хамаарышпас күрүнелер демнежилгезиниң камгалал сайыттарын чалап, чүгле Хамаарышпас күрүнелер демнежилгезиниң девискээринге эвес, а бүгү делегейге айыыл чок чорукту камгалаарының чугула айтырыгларын чугаалашканы.

Тыва – Россияның хүрээле­линде бактаап турар республика. Ооң эрткен-даа, амгы-даа, келир-даа үези Россия-биле кезээде тудуш.

Шаңгыр-оол Моңгуш, бистиң корр.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.