1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

СЕРИИН ТАЙГАДА

Шериг-патриотчу «Отчизна» лагерьниң уруг­ларының сериин тайгада дыштанып турары солун. Сизим суурнуң чанында чайгы лагерьде баштайгы сезонда 48 оолдар, уруг­лар хаара туттунган. Олар Каа-Хем кожууннуң суурларындан болгаш Кызыл хоорайдан келгеннер. Долгандыр арга-эзимниг даглар аразында турар лагерьге дыштанырга таарымчалыы кончуг. 

Чурттаар болгаш чемненир бажыңнарны, оон ыңай чунар, серииттенир чадырларны база чурум-чыскаалдыг кылдыр тудуп каан. Дыштанып келген уругларны кижизидип турар башкылар Елена Оюн биле Роберт Күнзек, лагерьниң начальниги Айлана Доржу база эмчизи Людмила Суманчик олар дыка харыысалгалыг ажылдап турар болдулар.

Каа-Хем кожууннуң девис­кээринде турар лагерь шериг-патриотчу кижизидилгеже угланган. Башкылар уругларны шеригде-биле дөмей өөредип, башкарып турарын эскерерге, шыңгыызы-даа кончуг. Чамдык уруглар мырыңай солдаттар-даа ышкаш шокар идик-хептиг, кайнаар-даа баарда, башкызынга дыңнадыр, оон чөпшээрел алыр кылдыр чурумчудуп каан. «Отчизна» лагерьде оолдар, уругларны кадеттер школазында дег, шеригжиткен арга-биле кижизидип, дыштандырып турар. Ынчангаш мында оолдар хөй, а уруглар эвээш келген. План езугаар культура-массалыг болгаш спортчу, шеригжиткен хемчеглер эртип турар. 

«Уруглар удавас ГТО-нуң нормаларын дужаарлар, мен бо талазы-биле Абакан хоорайга өөредилгени эрткеш, шынзылганы алдым. Ооң соонда Сизим суурну долганган хүрээлел-биле таныжып, тайгаже агаарлап үнүптер бис» – деп, кижизидикчи башкы Елена Лапчаевна, каксы-даа бол, таныштырды. Бо башкы Кызылдың кадеттер училищезинде ажылдап турар. Күш-культура, туризм талазы-биле шыырактарның бирээзи, чоокта чаа Абакан хоорайга ГТО-нуң нормаларын алдын хөрек демдээнге дужаап алган тыва башкы. Шынап-ла, арга-дуржулгазы байлак башкывыска чоргаарланмас аргавыс чок. 

Оон ыңай Кызылдан «Чеди-Хаан» ушу федерациязының башкызы Роберт Күнзек ажылдап келген. Оолдар, уругларның сонуургалын хаара тудуп алган, ушунуң чажыттарын айтып берип, өөредип турары солун. Бо башкыны кым-даа таныыр дизимзе, чазыг чок. Каяа-даа баргаш, ушуну өөредип чоруур, улуг назылыг-даа улусту хаара туткан, ам лагерьлерде арга-дуржулгазын тарадып турар. Черле ынчаш ушу кайда-даа сайзырай берген, Россияда, Тывада, бичии көдээ булуңнарда безин улус дыка сонуургап турар дээрзин башкы боду-ла демдеглеп олурду. Октаргай четкизинден Роберт Александровичиниң кайда ушулап чоруп турарын эскерип болур. Кызылда, Сизимде дээш оон-даа өске. Бо шеригжиткен лагерьде база маршты, ушуну өөреди бергени онза, оон солун, тывызыксыг хемчеглер удаа-дараа эртип турар болду.

— Уруглар хүнде дөрт катап чемненир, аъш-чемни Сизим суур­дан сайгарлыкчылар дыка эки харыылап турар, шупту амырап, эки дыштанып тур бис — деп, лагерьниң эмчизи Людмила Шойовна онзалап чугаалады. — Бо сезонда дыштанып турар уругларның кадыкшылының байдалы шыырак, чүгле саргыдан арай сестип турарын база бо талазы-биле камгаланырын боттары-ла биле берген» — деп немей каапты.

Лагерьде дыштанып келген уруглар, оолдар боттарының бодалдарын база үлешти:

Сүгдер Куулар, Каа-Хем суур: «Мен Каа-Хем суурнуң 1 дугаар школазының 8-ки клазын өөренип дооскаш, бээр дыштанып чедип келдим. Мында шупту шеригде ышкаш өөренип, дыштанып тур бис. Меңээ шериг талазы-биле өөренир кижиге ажыктыг-дыр.

Арзылаң Оюн, Кызыл хоорай: «Лагерьде уругларның эң бичиизи мен. Школаны доозупкаш, «спецназ» болур дээн мен. Маңаа дыштанырга, эки, солун, ойнаар, хүннүң-не марштадыр чорду. 

Аялга Иргит, Кызыл хоорай: «Мен «Чеди-Хаан» ушу федерациязында каш чыл барып турар мен. Ушуда өөредип турар башкым Роберт Күнзек база бо лагерьде ажылдап келген. Мында дыштанып турар уругларга база ушуну өөредип тур» – деп, уруг­лар боттарының сонуургаанын мынчаар чугаалап турдулар.

Сериин тайгада «Отчизна» лагерьде уругларның чайгы дыштанылгазының солун болгаш шериг талазы-биле өөредилгелерни эртип турары демдеглексенчиг.  

Ася ТЮЛЮШ.

Авторнуң  тырттырган

 чуруктары.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.