1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

"САЛЫМ-ЧОЛГА ЧЕТТИРДИМ"

Январь 13-те Алдан-Маадыр аттыг национал музейге күш-ажылдың хоочуну Дандар-оол Ооржактың 80 харлаанынга турас­кааткан «Салым-чолга четтирдим» деп делгелгениң ажыдыышкыны болган. Байырлыг езулалга ТР-ниң Чазак Даргазының оралакчызы Органа Натсак, Кызыл хоорайның Баштыңы Дина Оюн юбилярга байыр чедирип чылыг сөстерни илереткен. Ол ышкаш делгелгеге хоорайның интеллигенциязы, юбилярның дөргүл-төрели база эш-өөрү келген.
Дандар-оол Көк-Хунаевичиниң кайгамчыктыг салым-чолу Тываның ХХ векте төөгүзүнде эң-не көскү болуушкуннар-биле сырый харылзаалыг: чашкы үелери Ада-чурттуң Улуг дайынының чылдары-биле, Тываның Совет Эвилелинге каттышканы, Тываның социалистиг чаартылгазы-биле.
Ооң дугайында ТР-ниң алдарлыг ажылдакчызы, төөгү эртемнериниң кандидады Алдын-оол Кангаевич Канзай мынчаар бижээн: «Ол Алтайның көдээ ажыл-агый институдун, Новосибирскиниң партияның дээди школазын база Комсо­мол­дуң төп школазын чедиишкинниг доос­­кан. Ооң эртем-билии база ажыл-иш­чи арга-дуржулгазы СЭКП Тыва об­комунуң удуртулгазынга ажылдаар арга­ны берген.  1973 чылда Д. Ооржакты СЭКП Тыва обкомунуң идеология секре­тарынга соңгаан. 14 чыл дургузунда культура, өөредилге болгаш эртем адырларының кадрларын белеткээр база республиканың корум-чурумун быжыг­лаар айтырыглар талазы-биле активчи болгаш чедиишкинниг ажылдаан.
Дандар-оол Көк-Хунаевичиниң дугайында кады ажылдап чораан эш-өөрү ооң угаан-бодалының ханызын, кижилерге кичээнгейлиин, кандыг-даа берге таварылгада шын шиитпирни хүлээп ап шыдаарын чугаалаар. Ол дарга-даа, бөдүүн ажылчын-даа, кырган, чалыы-даа кижи-биле чугаалажып билир.
Амгы үеде Д.К-Х. Ооржак  бодунуң дачазының шөлүнде ногаа-чимис, картофельди тарып, өстүрүп турарындан аңгыда, Бии-Хем кожууннуң Сайлыг-Кара деп черде бичии ферма база тургузуп алган. Амдыызында холдары-буттары шимчеп, караа көскү турда, ажыктыг ажыл-ишти кылып чоруур болза, чогумчалыг дээрзин кезээде бүзүрелдии-биле ол чугаалаар. Ажылдап чораан чылдарында үргүлчү телевидение, радио дамчыдылгаларынга киржип, солуннарга чүүлдерин парладып келген болгаш, амгы-даа үеде бодунуң байлак арга-дуржулгазын аныяк­тарга харам чокка дамчыдып чоруур.
Хүндүлүг дыштанылгаже үнгеш, дөрт номну чырыкче үндүрген: «О маме, бабушке – о Маны дорогой» (1999 ч.), «Чыргакыдан изим үнген» (2006 ч.), «Спасибо судьбе» (2000 ч.), «Довурактан тодар, малгаштан байыыр» (огородчуга сүме) (2016 ч.) .  Ол ышкаш «Тываның кайгамчык кижилериниң амыдыралы» деп бөлүк номнарның «Салчак Тока» деп томунуң авторларының бирээзи.
Дандар-оол Көк-Хунаевич — үлегерлиг ада. Өөнүң ишти-биле үш оолду өстүрүп кижизиткен. Амгы үеде оолдарының ажы-төлүн карактажып чоруур кырган-ача.
Юбиляр аңаа тураскааткан делгелгени ажытканы дээш Национал музейниң ажылдакчыларынга база ооң байырлыг езулалынга Тываның булуң бүрүзүнден келген дөргүл-төрелинге, хоочун эш-өөрүнге өөрүп четтириишкинниң чылыг-чымчак сөстерин илереткен.
«Салым-чолга четтирдим» деп делгелгеден Дандар-оол Көк-Хунаевичиниң ажыл-амыдыралының чедиишкиннерин херечилээн шынзылгалар, документилер-биле музейниң аалчылары таныжып болур. Хөй чылдарда үре-түңнелдиг ажылы дээш Дандар-оол Көк-Хунаевич ийи «Хүндүлелдиң демдээ» орденнер, Тыва Республиканың Ордени, ТР-ниң «Шылгараңгай күш-ажыл дээш», «ССРЭ-ниң күрүне кызыгаарын камгалаарынга шылгарал дээш» база Моолдуң «Найырал» медальдары-биле шаңнаткан. Тыва АССР-ниң Дээди Совединиң Президиумунуң Хүндүлел бижииниң эдилекчизи. 2005 чылда аңаа «Кызыл хоорайның хүндүлүг хамаатызы» деп атты тывыскан.
Делгелге ажыдыышкынынга Дандар-оол Көк-Хунаевич бодунуң аграр ажыл-агый талазы-биле билиглери-биле үлешкен «Довурактан тодар, малгаштан байыыр» деп чаа номунуң таныштырылгазын база кылган.
Бистиң корр.
Сергей ЕЛОВИКОВТУҢ 
тырттырган чуруу.

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.