1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ИЙИ ДАКПЫР БАЙЫРЛААН

Дус-Даг сумунуң чагырга даргазы Айдаш Донгак (оң талазындан), малчыннар Эрес Доржукай база Василий Саая.

 

Өвүр кожууннуң малчыннар Наа­дымы биле кожуун хүнүн Хандагайты суурга июнь 29-та демдег­леп эрттирген. Чоннуң ийи дакпыр байырлалы кожууннуң сумуларындан келген төлээлерниң, албан черлериниң коллективтериниң, малчыннарның, хоочуннарның, кожуун болгаш суму депутаттарының киржилгези-биле байырлыг чыс­каал-биле эгелээн. Чыылган чонга база хүндүткелдиг малчыннарга Өвүр кожуун чагыргазының даргазы Аржаан Ооржак байыр чедирген.

Байырлалдың кол кезээ малчыннар хуралынга 2017-2018 чылдарда мал кыштаглаашкынының түңнелдерин үндүрүп, мурнакчы малчыннарга, кожуун­нуң сайзыралы дээш хөй чылдарда эки үре-түңнелдиг ажылдааннарга хүндүлүг аттарны тыпсып, кожууннуң социал-экономиктиг хөгжүлдезинге күш-ажылчы үлүүн киирген кижилерни шаңнап мактаан.

Байырлыг хуралдың соонда Наа­дымга тураскааткан "Инек — чемгерикчи малым" база "Аныяк өг-бүлеге – кыштаг" төлевилелдерниң киржикчилеринге «төгерик столду» организастаан. Аңаа 2016-2018 чылдарның губернатор төлевилелдериниң киржикчилери шупту келген. Хуралга Тываның көдээ ажыл-агый сайыдының оралакчызы Айдың Дун, үндүрүг инспекциязының специалистери болгаш кожууннуң удуртукчу даргалары киришкен. Олар төлевилелдиң киржикчилериниң сонуургаан айтырыгларынга харыылап, ажыктыг арга-сүмени берген.

 

ТЫВА ХҮРЕШ

Кандыг-даа байырлалдың чарылбас кезээ — тыва хүреш маргылдаазы Хандагайтының "Казакин" стадионунга чонну хөйү-биле чыгган. Мөгелерниң саны 64-ке бичии-ле четпээн-даа болза, адаанныг мөөрейниң киржикчилери чараш аргаларны ажыглап, чоннуң хей аъдын көдүрүп, аарыкчыларның сагыш-сеткилин хөлзеткен алыс черле солун хүреш болган. 

Ачыр-дачыр тутчуп, авааңгыр чараш хүрешкениниң түңнелинде 1-ги черни Сүт-Хөлден Кайгал-оол Ондар алган, Чөөн-Хемчиктен Седип Ондар үжүүрлешкен. Ай-Хаан Хомушку (Барыын-Хемчик), Сергелең Ондар (Чөөн-Хемчик) 3-кү, 4-кү черлерни үлешкен. 

 

КАҢ-КЫС БИЛЕ КАҢГЫВАЙ-МЕРГЕН

Эр, кыс киржикчилер аразынга "Каң-кыс биле Каңгывай-Мерген" деп мөөрейни эрттиргени солун болган. Аңаа күзелдиг кижилер киржип, улуг хойну көдүреринге күжүн шенешкен. Уруглардан Солчур сумузунуң шыырак кызы Анжела Торлук тиилээн, а оолдардан Чаа-Суур сумузунуң чурттакчызы Сыдым-оол Монгуш улуг хойну 103 катап көдүргеш, шылгараан.

 

ХӨЛ-ШЫДЫРАА

Байырлалдың хөл-шыдыраа маргылдаазынга ниитизи-биле 36 кижи киришкен. Эң улуг назылыг ойнакчы 77 харлыг Чындай Мамын-оолович Монгуш, а эң-не бичии шыдыраа­чы 7 харлыг Александр Куулар болган. Маргылдааны хоочун шыдыраачы Мөңгүн-оол Куулар судьялаан. 

Шыдыраа шөлүнге үргүлчү­лелдиг демиселдиң түңнелинде 1-ги черни Мерген Анай-оол (Улуг-Хем), 2-гизин Валерий Куулар (Өвүр), 3-күзүн Орлан-оол Сат (Улуг-Хем), 4-кү черни Орлан Сарыглар (Чадаана) алган. 

Бо маргылдаага респуб­ликаның каш дакпыр чемпионнары, бирги разрядчылар, хоочун шыдыраачылар киржип, кончуг чараш оюнну көргүскен. Кижи бүрүзүнүң белеткели шыы­рак болган, ылангыя Альберт Сатты (Өвүр кожуун) демдег­левес аргажок. Ол июнь 15-те республиканың иштики херектер, федералдыг айыыл­ чок албаннарының болгаш каайлы ажылдакчыларының аразынга болган хөл-шыдыраа маргылдаа­зынга тиилекчи болган. 

 

ДЕЛГЕЛГЕ-ЯРМАРКА

Наадым байырлалының үезин­де кожууннуң көдээ ажыл-агый бүдүрүлгелериниң бүдүрген продук­цияларының делгелге-ярмарказын организастаан. Оон аңгыда хуу чон тыва аъш-чемни аңаа элбээ-биле саткан. Ус-шеверлерниң ыяштан чазаан деспи, үлгүүр дээн ышкаш амыдыралга херек эдилелдерни болгаш өске-даа чүүлдерни чон магадап көрүп, боттарынга херек аъш-чемни, эт-херекселдерни садып ап турганнар. МУБ-тарның төлээлери, малчыннар, "Чаңгыс суур - чаңгыс бүдүрүлге" төлевилелдиң киржикчилери база ажылдарын, аъжын-чемин делгээн. Эң-не идепкейлиг, хөй продукция делгеп саткан киржикчилерни шаңнап мактап, белектерни тывыскан.

Наадымның адаан мөөрейлиг маргылдааларының бирээзи - аът чарыжы болгай. 3 аңгы салыгга кожууннуң сумуларындан болгаш республиканың өске кожууннарындан аъттарын чарыштырып келген улус эвээш эвес болган. Аңаа аныяк­ чүгүрүк аът­тарның 15 километрге чарыжынга бир дугаарында Ай­дыс Тюлюштуң аъды (Ак-Чыраа) халып келген. 2-ги черни Буян Самбуунуң аъды (Солчур), 3-күзүн Чимит Кууларның (Дус-Даг), 4-күзүн Буян Самбуунуң аъды тус-туста үлешкен. 30 километрге тыва аъттарның чарыжынга Ай-Хаан Тюлюштуң аъды (Чаа-Суур) эртип келген, 2-ги черни Айдыс Тюлюштуң (Ак-Чыраа), 3-күзүн - Буян Самбуунуң, 4-5 дугаарында Шой-Демир Норбу (Хандагайты) биле Орлан Кыспайның (Дус-Даг) халып келген. Улуг чүгүрүк аъттарның 25 километрге чарыжынга 1-ги черни Меңниг-оол Саттың аъды (Хандагайты) алган. 2-ги черни Айдың Түлүштүң (Баян-Тала), 3-күзүн Омак Норбу (Дус-Даг), 4-күзүн Хеймерек Монгуштуң (Солчур), 5-ки черни Чимит Кууларның аъттары ээлээн. 

Айдысмаа МААДЫР-ООЛ.

Авторнуң тырттырган чуруктары. 

Өвүр кожуун.

 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.