Күдээ кижиге кат-иезиниң ачызы ооң аксында боор чүве. Мен ону херек кырында көрген кижи-дир мен.
Чамдык күдээлерниң чугаазын дыңнаарга, кат-иелеринге таарзынмаан, оларның-биле бактажып алган, харын-даа мырыңай бактаан-даа чоруур боор чүве-дир. Ындыг күдээлерниң чугаазынга мен иштимде бүдүү бичии каттышсымза-даа, ниитизи-биле частырыг деп санаар мен.
Чүвениң алыс дөзүнден ап көрээлиңер. Күдээзинге багайны күзеп орар, оода чадаарда, чаңгыс борбак кат-ие бар бе? Ындыг кат-ие чок. Оларның боттарындан-даа айтыргаш, ындыг кат-ие тыппас силер.
Кат-ие кижи күдээзин кончувас боор бе – кончуур апаар. Бир талазында, ол кат-ие кижиниң хүлээлгези-дир. Мээң кат-ием мени кончуп ора, сөс аразында: “Экини күзээш, сээң кулааң коңгалап орар-дыр мен” – дей тыртып кагылаар. Ол шын де! Ону дыңнааш, кулак чеже-даа коңга болза, хөрек хозай бээр боор чүве. Ынчангаш кат-ием мени кончуурун шүгүмчүлелдиң база бир хевири кылдыр бодаар кижи мен. Ынчаар бодап алырга, сагышка-даа чиик.
Кат-иемниң аксының ачызын амыдыралга херек кырында көрген мен деп дем-не чугааладым. Ам-даа болза кат-иемниң аксын дыңнап, ажык-дүжүүн көрүп чурттап чор мен. А кат-иемниң аксының ачызын көрүп эгелээним мындыг чүве.
Ынчан шеригден чаа келген, хып дээн аныяк тудугжу эр мен. Ажыл шагында бажыңнар тудуп, хостуг үемде душтуум кыстың болчаанга барып турдум. Чеже болчажыр, чеже ужуражыр, чеже чарлыр боор, кажан-даа чарылбас, кезээде кады чоруур, чаңгыс черге саглаңнадыр чурттаар деп бардывыс. А келир үеде кат-ием дедир тепкеш чыдыпкан. “Меңээ эртем-билиг чок күдээниң херээ чок. Карманында дипломнуг күдээ херек” – дээш, шуут так. Катым ашак-даа, дөргүл-төрелдери-даа, эш-өөрү-даа: “Топтуг-томаанныг, ажылгыр кежээ оол-дур. Бо шагда ындыг күдээ белен тывылбас” – деп ээрежип-даа, көгүдүп-даа, коптактап-даа чадап кааннар.
Мээң ниити билиг дугайында аттестадым, тудугжу мергежилдер дугайында каш янзы шынзылгаларым келир үеде кат-иемниң күзелин хандырып шыдавас-тыр деп билгеш, институт кайы сен дээш каккаш чыдыптым. Беш чыл болгаш карманымда дипломнуг халдып келдим. Ол чылдар дургузунда келир үеде кат-иемниң негелдези улам өзе бергенин кайын билир ийик мен – сагыжымда-даа чок. Карманымдан дипломну ужулгаш, кат-иемниң мурнунга аппарып салдым-на. Олче кат-ием караан безин кылчаш кылбайн-дыр. “Карманында дипломнуг күдээлерни огурец дег дузап-даа болур шаг-дыр бо. Гаражында машиналыг күдээ херек” – деп бо ыйнаан.
Кат-иемниң негелдезиниң өзүлдезинге карманымда дипломум деңнежип шыдавас деп билгеш, аар-берге-даа болза, хөй акша-төгериктиг ажыл кайда дээш каккаш чыдыптым. Турза узун, тутса мөге, тудуг талазы-биле тутпас, кылбас ажылым-даа чок, эртем-билиим-даа четчир эр-ле болгай мен. Үр-даа эвес, үш чыл хире болгаш кат-иемге даъс-кара даштыкы машиналыг халдып келдим. Кат-иемниң өөрүшкү-маңнайлыы-даа аажок, мени олуртур, чыттырар чер-даа тыппас маңнап тур. Кайы-даа талазы-биле кат-иемниң негелделеринге дүгжүр күдээ кылдыр бышкан-дыр мен деп ол-ла дораан билип каан мен.
Карманымда дипломнуг, гаражымда машиналыг, хайыралыг кадайлыг, кулаамның коңгазы кат-иелиг, саглаңнадыр чурттап чор мен.
/ Шаңгыр-оол Суваң.
Чурукту ГигаЧатка чуруткан.
“Шын” №16 2026 чылдың апрель 30
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар max.ru/join/egenQ...