Тыва бичии чаштар “Авай-ачай”, “угбам-честем”, “даайым-күүйүм”, “акым-чаавам” деп сөстер мерген угаанныг улуг өгбелеривистиң дылы дээрзин билири чугула. Тыва дылын үнелеп, чаа чараш сөстерге чугааланып билири дээрге өртек чок улуг аас-кежик болдур ийин.
Тыва дылдың улуг шинчилекчизи Ш.Ч. Саттың йөрээл сөс-биле эгелээн: “Чырык өртемчейге карак чивеш аразында чуртталгамда тыва дылдыг төрээн чонум аразында чор мен”. Шынап-ла, тыва литературлуг дылды сайзырадып турар чогаалчыларның, шүлүкчүлерниң чогаалдарындан бөдүүн арат-чон төрээн дылын, ылаңгыя бурун сөстерни, эки билип ап чоруур болгай.
Амгы үеде элээди уруглар чамдык эрги сөстерни эки билбейн чоруур. Чижээ, ээжегей – сүттен кылган амданныг чем, эзеңги – аът кырынче үнерде херек тепкииш, үлгүүр – өг иштинге аяк-сава, паш, аъш-чем шыгжаар (шкаф) эдилел дээш оон-даа өске.
/ Бараат ДЕЛЕГ-ООЛ,
күш-ажылдың хоочуну, РФ-тиң өөредилгезиниң тергиини.
Бай-Тайга кожуун.
“Шын” №13 2026 чылдың апрель 9