Өгнүң эжииниң каас-чаражы, эргининиң быжыы ооң ээзиниң сагыш-сеткилиниң чаражының, тура-соруунуң быжыының, ажыл-ишчизиниң херечизи. Ынчангаш тыва кижи өөнүң эжиин чидиг өңнүг будук-биле будуп, янзы-бүрү угулзалар-биле каастап алыр чораан.
Кызыл хоорайның соңгу талазын каастай хаажылай агып баткан күчүлүг Улуг-Хемни кежир туткан улуг көвүрүгнү Тываның найысылалы Кызыл хоорайның “эжииниң эргини” деп кижилер деңнеп чугаалажыр. Биргээр бодаарга, ол ылап-ла ындыг. Ынчангаш кызылчылар Улуг-Хем кежир көвүрүгнү чаартып, тыва кижиниң бедик хей-аъдының, сүлде-сүзүүнүң демдээ – аъттарның маны даштан дүрзү хевирин ында тургускан. Көвүрүгнүң ынды-бетии талазын, чоок-кавызын аянныг чараш кылдыр шимеп келгеннер.
IV Делегей чергелиг буддийжи шуулганның киржикчилери, аалчылар Тываның найысылалының “эжиин” ажыдып, “эргинин” артап моорлап келгеш, ооң каас-чаражын магадап көрзүннер дээш, чаартылга ажылдарын “Восток” кызыгаарлаттынган харыысалгалыг ниитилелдиң болгаш өске-даа организацияларның ажылдакчылары амгы үеде чорудуп турар. Хоорайның төп кудумчуларының бирээзи Кочетов, көвүрүгнү кежилдир Абаканская болгаш Механизация кудумчуларның белдиринде төгерик оруктуң девискээринде септелге ажылдары кидин түлүк. Чаартылганың бо участогунда кылып чорудар ажылдарның хемчээли элээн улуг. Төгерикти долгандыр орукту, ооң биле Салчак Тока аттыг кудумчу аразында кудумчуларда оруктарны бүрүнү-биле септээш, ында дүнеки электри чырыткызының шугумун база чаарткаш, адагаштарга күштүг сайгылгааннарны азар. Төгерик оруктуң ортузунда черниң оът-сигенин немей тарып өстүргеш, янзы-бүрү өңнерлиг чечектерни IV буддийжи шуулганның ужур-утказынга дүүштүр тарып олуртур.
Төгерик орукту, ооң-биле Салчак Тока кудумчунуң аразында кудумчуларда оруктарны асфальт-биле шывар, чадаг кижилер кылаштаар тротуарларны брусчатка-биле шывар.
Найысылал Кызыл хоорайның “эжиинде” болгаш “эргининде”, ооң чоогунда кудумчуларның, оруктарның септелгези-биле холбаштыр ол чоок-кавыда кварталдарда бажыңнарның чурттакчыларынга ыңай-бээр аргыжарынга түр када эпчок-даа болза, олар чурттап турар чери чараш-чаагай апаарынга өөрүп турарлар.
/ Ш. МОҢГУШ.
Авторнуң тырттырган чуруктары.
“Шын” №24 2026 чылдың июнь 25
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...