Мешпең-Хөлдүң чалгыглары
Эрткен дыштаныр хүннерде Тиилелгениң 81 чыл оюнга тураскааткан «Мешпең-Хөлдүң чалгыглары» деп байырлалды бо чылын Кара-Шуйнуң малчыннары бедик деңнелге эрттирген. Таптыг-ла 37 чыл бурунгаар ук байырлалды эрттирип эгелээн.
Хемчегге Бай-Тайга кожууннуң Төлээлекчилер хуралының даргазы Роберт Аракчаа, Бай-Тал сумузунуң баштыңы Каң Салчак, Бай-Тал сумузунуң чагырга даргазы Любовь Дакпай-оол баштаан удуртукчулар чыылган чонга байыр чедирген.
Чүгүрүк малдар чарыжы, 18 хардан өрү назылыг спортчуларга 10 километр черге чадаг чарыш, ча адар мөөрей, хол бөмбүү, 18 хардан өрү назылыг мөгелерге тыва хүреш дээн ышкаш чоннуң ынак маргылдаалары болуп эрткен.
«Байлак» белеткенип тур
Таңды кожууннуң чагырга чери «Байлак» уруглар лагеринде септелге ажылдарын чорудуп эгелээн. Бо хүннерде будуур ажылдар кидин түлүк. Ооң-биле чергелештир лагерьниң чедер-четпес дериг-херекселдерин тодарадыр ажылдарны база чорудуп турар.
Чайгы үеде дыштанып келген ажы-төлге уттундурбас солун болгаш чурттаарынга таарымчалыг байдалдарны тургузар дээш, бүгү аргаларны ажыглап, күштү үндүрери – оларның сорулгазы.
Септелге ажылдары элээн шуудай бээрге, бо чылгы сезон дугайында тодаргай медээни салыр бис.
Солдаттың кашазы Мөренде
Эрзин кожууннуң Мөрен сумузунга Тиилелгениң 81 чыл оюнга тураскааткан «Солдаттың кашазы» деп акция болуп эрткен.
Тус черниң чону Тиилелге хүнүнге тураскаадып белеткээн кашаны улуг сонуургал-биле чип, шенеп көөр аргалыг болган. Хемчег чурттакчыларга солун болгаш ажыктыг болбушаан, чаңчылдарны кадагалаарынга чугула херек акция болган дээрзи чугаажок.
Сүме шөлүнге сактыышкын хүнү
Маньчжур-кыдаттарга удур тыва чоннуң эрге-ажыы дээш туржуп турган Алдан-маадырларның сактыышкынын демдеглээр байырлалды май 11-де Чөөн-Хемчик кожууннуң девискээринде «Сүме шөлү» деп тураскаалдыг сактыышкын черинге Тыва Арат Республика үезинде Даа кожуунга бактаап кирип турган кожууннарның демдеглеп эрттирери чаагай чаңчыл болгаш чараш байырлал болуп эрткен. Бо удаада ук байырлалды Өвүр кожууннуң чагыргазы удуртуп эрттирген.
Байырлал бедик утка-шынарлыындан аңгыда, төрээн дылывысты, культуравысты, чаагай чаңчылдарывысты болгаш спорттуң үндезин тыва хевирлерин сайзырадырынче угланган.
Байырлал үезинде өг тигер мөөрей, ча адар маргылдааның «Баг адар хевири», 2 харлыг чүгүрүк аъттарның 5 километр черге чарыжы, 18 харлыг аныяк мөгелер аразынга республика чергелиг тыва хүреш, «Алдан-маадырларның салгалдары» кожууннар аразынга театржыткан көргүзүг, «Алдан-маадырлар мээң көрүжүм-биле» деп чурук делгелгези болгаш аъш-чем болгаш идик-хеп ярмарказы болуп эрткен.
Чевеглерин аштап-арыглаан
Тиилелге хүнүн уткуштур Маадырларның болгаш дайынчы хоочуннарның, тускай шериг операциязының киржикчилериниң чевеглерин тес-хемчилер аштап-арыглаан.
Бистиң хосталгавыс дээш амы-тынын берген кижилерге мөгейип, буянныг үүлени кылган. Хоочуннарның маадырлыг чоруун сактып, хүндүлеп, олар дугайында сактыышкынны кадагалаары – кижи бүрүзүнүң хүлээлгези.
Хыналдаларны чоруткан
Таңды кожууннуң чагыргазының, аңныыр чериниң, арга-арыг ажыл-агыйының, өрт чериниң төлээлеринден тургустунган команда эрткен дыштаныр хонуктарда кожууннуң девискээринде дыштанылга черлеринче, Дүрген каньонунче, Уургайлыг аржаанынче, Кедрачиже, Теректигже ажыл-агыйжы үнүүшкүннерни кылып чоруткан. Арга-арыгда дыштанып турар хамаатылар чок болган. Дүрген каньонунга 8 хамааты-биле профилактиктиг чугаалар болган.
/ Айдың ОНДАР белеткээн.
Медээлерни болгаш чуруктарны кожууннарның социал четкилерде арыннарындан алган.
“Шын” №18 2026 чылдың май 14
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар max.ru/join/egenQ...