Авыралдыг ада-иелер
Тываның Баштыңының чарлааны Тургузукчу күш-ажылдың болгаш өг-бүлениң ыдыктарының чылынга тураскааткан «Күш-ажыл, өг-бүле: чугула үе” республика шуулганының пленарлыг хуралынга Өвүрнүң Бора-Шай деп черинде чурттап чоруур үлегерлиг малчын өг-бүлелер Каң-оол Арбын-оолович, Кара-кыс Михайловна Донгактар биле Михаил Ховалыгович, Зоя Сааровна Назытайларга “Өг-бүле ыдыктарының кадагалалы дээш” деп медальдарны байырлыг байдалга тывыскан.
Бо өг-бүлелер Бора-Шайда кожа-хелбээ, эп-найыралдыг, бот-боттарын деткижип, хөй чылдарда мал малдап чурттап чоруурлар. Өвүрнүң бо үлегерлиг өг-бүлелери хөй ажы-төлүн төлептиг кижилер кылдыр, өг-бүлениң ыдыктарын кадагалап, күш-ажылга кижизидип өстүргеш, өгбелерниң чаагай чаңчылдарын оларга дамчыдып берип чорууру-биле хүндүткелдиг.
Тээлиге делгелге
Россияның Чурукчулар эвилелиниң кежигүнү Бай-Тайганың Х. Тойбухаа аттыг уругларның чурулга школазының доозукчузу, Санкт-Петербургтуң А.И. Герцен аттыг күрүне университединиң чурулга салбырының доозукчузу, Кызылдың А. Чыргал-оол аттыг уран чүүл колледжизиниң башкызы Ай-Хаан Адыг-оолдуң чураан чуруктарының хууда делгелгези болуп эрткен.
Делгелгениң байырлыг ажыдыышкынында кожууннуң удуртулгазы салым-чаяанныг чаңгыс чер чурттуунга байыр чедирип, өскен-төрээн черинге шак ындыг делгелгени организастап кылганынга өөрүп, моон-даа соңгаар чогаадыкчы чедиишкиннерни күзээн.
Чурулга башкызы хууда делгелгезинге живопись, графика дээш чурулганың өске-даа хевирлерин ажыглап чораан хөй янзы чуруктарын бараалгаткан.
Тээлиде делгелге апрель 18-ке чедир уламчылаар.
Дүлгүүрнү тывысканh
Мөңгүн-Тайганың Мугур-Аксы суурда кадыының байдалы кызыгаарлыг чурттакчыларның чурттаар оран-савазын экижидер сорулга-биле ажылдар уламчылап турар. Кожуун чагыргазының муниципалдыг чуртталга фондузунга хамааржыр оран-саваның ишти-даштын чаартып, инженер коммуникацияларын солааш, санитар-техниктиг негелделерге дүүштүр бүгү талалыг септелгени чоруткан соонда, эрткен неделяда чаарттынган бажыңның дүлгүүрүн кожууннуң удуртулгазы Мөңгүн-кыс Каң-оолга байырлыг байдалга тывыскан.
Быжыг өг-бүле
Эрткен хонуктарда Мөңгүн-Тайга кожууннуң Мөген-Бүренде хөй ажы-төлдүг – 7 оол, 1 кыстың ынак ада-иези Артыш Херлииевич, Чейнеш Ивановна Салчактарның малчын өг-бүлези Чадаана хоорайга “Быжыг өг-бүле – күштүг Россия” деп шуулганның зона аайы-биле чадазынга киришкен. Олар бо удаада ажы-төлүнүң 5-ин база өгнүң ээзи Артыштың хөй чылдарда малчыннап чораан ада-иези Херлии, Светлана Салчактарны эдертип алгаш, шуулганга киржир аргалыг болганнар.
Салчактарның бо демниг өг-бүлези шуулганның зона аайы-биле чадазын эрткеш, май 15-те Кызыл хоорайга болур республика чергелиг шуулганга киржир чалалганы алган.
Ыдыктыг черлерни аштап-арыглаан
Улуг-Хем кожууннуң сумуларының болгаш Шагаан-Арыг хоорайның чурттакчылары, албан черлериниң ажылдакчылары девискээрлерин, хөй-ниити база ыдыктыг черлерни аштап-арыглаарын уламчылап турарын чагырга чери дыңнаткан.
Ийи-Тал суму чагыргазы улуг чогаалчы К.-Э.К. Кудажының тураскаалын, хайыраканчылар улуг субурганнарны, шагаан-арыгжылар ыдыктыг Хайыракан дааның эдээнде субурганны чугайлап, аштап-арыглаан. Чааты биле Торгалыг суму чагыргалары демнежип, улуг орук белдиринде адрезин чаарткан.
Медээлерни К.МОНГУШ белеткээн.
Чуруктарны кожуун чагыргаларының социал четкиде арыннарындан алган.
"Шын" №14 2026 чылдың апрель 16