Август 21-де «Шын» солун редакциязынга аалчылар хөй келген. Ол дээрге «Тывамедиабөлүк» парлалга бажыңының чарлаан «Тывада сарыг шажын: тоолчургу болгаш төөгү чугаалар» деп улуг хемчээлдиг мөөрейниң тиилекчилери-дир.
«Тывамедиабөлүк» парлалга бажыңы бо чыл эгезинде делегей чергелиг IV сарыг шажын шуулганынга тураскаадып, чогаадыкчы мөөрейни чарлаанын билир бис. Редакцияга каш ай дургузунда Тываның ыдыктыг черлериниң дугайында база сарыг шажын-биле холбашкан тоолчургу болгаш төөгүлүг чугаалар, салгалдан салгалче дамчып келген сактыышкыннар дээш ниитизи-биле чүс ажыг ажылдар келген. Ол дээрге анаа-ла сөзүглелдер эвес, а келир салгалдарга камнап арттырар чоннуң дириг сактыышкыннары болур.
Жюри кежигүннери ажылдарның шуптузун номчуп танышкаш, «Шын» солуннуң редакциязынга эң-не тергиин үнелелди алган сөзүглелдерниң авторларын чалаан.
Автор бүрүзү шаңнал чок артпаан. Шаңналдар-биле катай өртектиг эдилелдерни тиилекчилерге тывысканы онзагай. Чижээ, улуг телевизорну мөөрейниң тиилекчизи Маадыр-оол Ховалыг алган. Маадыр-оол Бартыштанович төвүт медицинаны, хүрээлерни, бурунгу чаңчылдарның үндезиннерин номнардан эвес, а бодунуң хууда экспедицияларындан билип алганы онзагай. Ол Төвүтке ийи катап барган, шуптузун ийи караа-биле көрген.
База бир ажыл — «Архитектор Мааспан», ооң автору ийиги черни алган. Чеди харлыг оолду албадал-биле Төвүт чуртунче өөредип чорудуптар, ол чанып келгеш, Үстүү-Хүрээни тудуп, шаңнал-макталды алыр, сөөлүнде репрессияга таваржыр. Ооң салгалы — мөөрейниң киржикчизи.
«Мен чүүлүмде ачамның ачазы кырган-ачам дугайында бижээн мен. Элээди үелеримде кырган-ачамны база өске-даа өгбелеримниң төөгүлерин дыңнаксаар, сонуургап айтырар турган мен. Ам бо-дур база бир анаа эвес төөгү дугайында бижээним ол. Шын кылган мен деп бодаар мен, чүге дизе Үстүү-Хүрээни туткан кижилер дугайында улус эвээш чугаалап турар. Ол кажан-даа уттундурбас ужурлуг» — деп, мөөрейниң ийиги чер алган киржикчизи Татьяна Ооржак чугаалаан.
Төрел аймактың төөгүзүн чугаалап бээр кижи бар турда, ол кажан-даа эстип чиде бербес. Ажылдар шупту тус-тузунда онзагай болганындан тиилекчилерни илередирде, жюри кежигүннери элээн бергедешкен. Шаңналдар, ылап-ла, хомуданчыг эвес болган: Татьяна садып алыр бодап турганы ышкаш смартфонну алган. Ыдык чүүлдер дугайында бижиирге, безин күзелдер ала-чайгаар бүде берип болурун херечилээн.
Кажан мындыг мөөрейлер болгаш мындыг уран чаяанныг кижилер бар турда, Тываның төөгүзү дириг болуп, ам-даа чурттап артар деп эң-не кол түңнелди үндүрүп болур. Мөөрейниң шупту ажылдарын «Шын» солуннуң сайтызындан тыва дыл кырынга номчуп болур. «Тывамедиабөлүк» парлалга бажыңы бүгү киржикчилерге өөрүп четтиргенин илереткен.
/ Бистиң корр.
Буян ООРЖАКТЫҢ тырттырган чуруу.
“Шын” №34 2026 чылдың сентябрь 3
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn