1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧОНУНГА ХҮНДҮТКЕЛДИГ

Кызыл хоорайда 30 ажыг маршрут­тарда хоорай иштинге болгаш оон дашкаар пассажирлер аргыштырар ачы-дузаны он-он чолаачылар болгаш кондукторлар чедирип турар. Ол ажылдың кайы хире бергезин эртен эрте автобус­тарга олурупкаш, көөр бис. Дүүн кежээ орай сени бажыңың даштынга чедирген автобустуң чолаачызы биле кондукторнуң ажыл хүнү даң бажында-ла эгелей берген болур.
Ынчангаш мээң бөгүнгү маадырым ол чымыштыг иштиң төлээзи – Борис Монгуш. Ол Кызыл хоорай чагыр­газының хоорай иштинге болгаш хоорай чоогунуң маршруттарынга пассажирлер аргыштырар ачы-дуза чедирип турар сайгарлыкчыларның аразынга «Эң эки чолаачы» деп мөөрейниң тиилекчизи. Оон аңгыда Тыва Республиканың Дээди Хуралының Хүндүлел бижиин алган хоочун чолаачы.
Ол 1984 чылда Ак-Дуруг ортумак школазын дооскаш, Иркутскиде хамааты авиация училищезинче өөренип киргеш, өг-бүлезиниң байдалы-биле чедир өөренмейн, төрээн суурунга чедип келгеш, каты, кат-иезинге дузалакчы малчын кылдыр ажылдай берген. Оон удаваанда шериг албанынче аъттангаш, 1987 чылда халажып келгеш, Кызылда Пассажирлер транспортунуң автопарыгынга (АТП) чолаачылап ажылдай берген. Ол үеде Тываның кайы-даа булуңунче автобустар чоруп турган. 
Борис Куусаалович бо АТП-ге ажылдап турган үезиниң дургузунда Тываны эргилдир болгаш аай-дедир та чеже километр черни эрти ыйнаан. АТП бодунуң бар күжүнге ажылдап турган үеде найы­сылалдан суурларже, суурлардан Кызылче билет садып алыры дыка берге турган. Чолаачылар орукта турган улус­ту кыштың соогунда, чайның изиин­де олуртуп ап, буянныг-ла чораан дээрзин улуг назылыглар чылыы-биле чугаалажыр.
Борис Монгуш «Ак-Дуруг» совхозунуң «Чаш-Тал» ферма­зының мурнакчылары турган Татьяна, Куусаал Монгуштарның оолдарының улуу. Ада-иезиниң чай чок ажылдап чорааны-биле ол бичиизинден тура эртен даң бажындан кежээ орайга чедир дуңмаларын карактажып турган, мөзү-бүдүжү-биле черле кижилер баштаар, бичиилерни камгалаар кижи. Ол бүдүжү өг-бүле амыдыралынга база бадыткаттынган. Борис Куусаал­ович биле ооң өөнүң ишти Оксана Петровнаның Кызылда бажыңынга ак-дуругжуларның аразындан дээди, ортумак өөредилге черлеринче кирер шылгалдалар дужаап кирер үеде, эмчилеп келгенде, ай-айы-биле чурттап турганнар-даа бар, амыдыралының оруун бо өг-бүлениң деткимчези-биле эгелеп алганнар-даа хөй.
Оксана, Борис Монгуштар дөрт уругларның ада-иези. Улуг оглу Владимир — иштики херектер органының хоочуну, амгы үеде сайгарлыкчы, Байбек — ча адарынга спорт мастери, Айдана — Санкт-Петербургта башкы, хеймереги Меңги Кызылда узун шөлээде. Олар шупту спортчу шаңналдарын чыыптар болза, бир аңгы өрээлдиң ханаларын шыптар хире хөй хүндүлел бижиктерлиг, дипломнарлыг.
Хоочун чолаачы Борис Куу­саалович чартык чүс чылдың эргинин эрткен чылдың декабрьда ажа баскан. Эрткен үезинче эглип, шүгдүнүп көөр болза, чуртталгазын хоомай эрттир­бээн кижилерниң бирээзи. Ажылынга-даа, чонунга-даа хүндүткелдиг хамааты. Ажы-төлүн эки кижизидип, оларның чедииш­киннеринге чоргаарланып чоруур ада. Чаптанчыг уйнуктарының эргелиг кырган-ачазы. А кады кырааны база төлептиг ава, кырган-ава. Оксана Петровна хөй чылдарның дургузунда Кызылдың 1 дугаар школазынга күш-культура башкылап ажылдааш, хүндүлүг дыштанылгаже үнген хоочун спортчу.
Борис Куусааловичиниң 50 харлаан юбилейинге улуг оглунуң белээ — чаа автобуста өг-бүлениң бирээзи чолаачы, өскези кондуктор бооп ажылдап турар. Ынчангаш оларның харыысалгалыг ажылын чон үнелеп, хүндүлеп, ажыл-ижин деткип чоруурун күзедим.
 Дарый АВЫДА.
Владимир ЧАДАМБАНЫҢ 
тырттырган чуруу.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.