1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТЫВА - ИНВЕСТОРЛАРГА БИЛДИНГИР РЕГИОН

XVI Красноярскиниң экономиктиг шуулганы март 28-30 хүннеринде эртен. Аңаа тос муң хире аалчы киришкен. Оларның аразында российжи бизнестиң лидерлери, эрге-чагырга органнарының төлээлери, делегейниң 30 ажыг чурттарындан болгаш 60 субъек­тиден эксперттер, 350 спикер. 
Он беш чылдың дургузунда экономиктиг шуулган чурттуң регионнарының шыдалын көрүп, өзүлдениң аргала­рын организастап, экономиктиг хөгжүлде­зиниң бурунгаар көрүжүн ажылдап кылырынга улуг үлүгнү киирип турар. Маңаа регион, российжи база делегейниң экономиктиг хүн айтырыының чаа сорулгалары болгаш угланыышкыннары хевирлеттинер. Бо шуулганның башкарыкчы киржикчилериниң бирээзи Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол. 
Шуулганның чорудуу-биле 600 млрд ажыг рубльге 70 хире дугуржулгага аттар салдынган. Колдуунда-ла «Енисейжи дугуржулга» комплекстиг инвестиция төлевилелди долганган дугуржулгалар.
 
Сайзыралдың үш оруу
Демир-орук, автомашина, агаар оруу дээн ышкаш транспорт коридорлары Тываның болгаш бүгү Сибирьниң сайзыраарынга улуг арга. Тываның болгаш Сибирьниң экономиктиг чедииш­киннериниң амгы болгаш келир үези бир дугаарында ол үш оруктуң сайзыралындан хамааржыр.
Евразийжи континентиниң экономиктиг делгемнеринге Сибирьниң аргаларын болгаш күчүзүн ажыглаары бир дугаар черде. Моол болгаш Кыдат кожалар-биле садыг-саарылгага хамаарыштыр экономиктиг харылзааларны калбартыр. Ол чурттарны таварты чүгле Сибирь региону эвес, а бүгү Россия Азия, Оожум океан регионунуң улуг рыногунче үнер орук ажыттынып келир. Тываның болгаш Сибирьниң өске-даа регионнарының сайзыралынга шаптыктап турар чүүл – орук-харылзаа айтырыы.  
Тыва Абакан – Бийск транспорт коридо­рунуң тудуунуң дугайында саналын деткээн. Экономиктиг шуулганның ажылының үезинде Тыва биле Хакасия Абакан – Ак-Довурак автооруун федералдыг өнчүже шилчидериниң дугайында документилерни кады белеткээринге дугуржулгага атты салган. 
«Ук оруктуң 246 километр девис­кээри Тывада, 146-зы Хакас республикада. Авто­орукту федералдыг орук стандартынга дүүшкен септелгезинче эвээш эвес акшаландырыышкын херек. Ынчангаш автоорукту федералдыг өнчүже дамчыдары кайы-даа талага ажыктыг» – деп, ТР-ниң орук-траспорт комплекизиниң сайыды Олег Бады чугаалаан. 
Абакан – Бийск транспорт коридорунга Абакан – Ак-Довурак автооруу немежир болганда, Тывадан Сибирьниң өске регионнары-биле аргыжар оруу элээн кызырлыр. Алтай Республика, Кемерово область болгаш Красноярск край база автооруктуң тудуунга сонуургалдыг. Ужуражылганың киржикчилери орук төлевилелдерин федералдыг акша-хөреңгиниң киржилгези-биле боттандырары планнаттынып турарын демдеглеп, кады төлевилелдерни идип үндүрерин дугурушкан. Федералдыг акшаландырыыш­кынны алыр чагыгны Хакас республика киирер болган. 
Красноярскиден эгелээн «Енисей» Р-257 федералдыг автомобиль оруу республиканы Россияның транспорт четкизи-биле тудуштурган. Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол оруктуң угланыышкынын өскерткен соонда, ооң төнчү кезээ российжи-моол кызыгаарда «Хандагайты» хыналда-эрттирилге пунктузу болурун чедип алганын сагындыраал. Регионнуң эрге-чагыргазы хыналда-эрттирилге пунктузунга хөй талалыг эрге-байдалды чедип ап, Енисей Сибириниң регионнарынга Моолче болгаш Кыдатче транзит автомобиль орукту ажыдар сорулгалыг. 
Красноярскиниң экономиктиг шуул­ганының шөлчүгежинге Шолбан Кара-оолдуң дарга­лааш­кыны-биле «Сибирь дугуржулгазы» регионнар аразының ассоциация чөвүлел хуралында төлеви­лелди сайгарып көрген. «Сибирь дугуржулгазы» регион­нар аразының ассоциациязы (МАСС) регион база биче авиацияны ажыглаар Сибирьниң авиамаршрут четкизин тургузар төлевилелди таныштырган. 
«Совет үедеги Сибирьниң авиация маршрудунуң шупту четкизин катап тургузуп алза, эки-ле ийик. Сибирьниң ыраккы девискээрлеринче авиамаршруттар чүгле российжи белдирлер-биле сырый харылзаалыг эвес, а делегей авиа­шугумнарын таварып турары күзенчиг» – деп, МАСС даргазы Шолбан Кара-оол чугаалаан.
«Сибирь дугуржулгазы» регионнар аразының ассоциация чөвүлелиниң ооң мурнунда эрткен хуралында, биче авиацияны ажыглап Сибирьниң регион авиамаршрут четкизин хөгжүдеринче угланган төлевилелди идип үндүргенин, Чурттуң удуртулгазының тургусканы Россия девискээрлериниң экономиктиг харылзаазын бедидер дээн сорулгазы-биле төлевилел үнгенин  Шолбан Кара-оол демдеглээн. 
Уланчызын 2019 чылдың апрель 2-де үнген №35 "Шын" солундан номчуңар.
Шончалай ХОВАЛЫГ.
Ада ТЮЛЮШТУҢ, 
Виктория Лачугинаның 
тырттырган чуруктары.
 

 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.