1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТУДУГЖУЛАРНЫҢ ХЕЙ-АЪДЫН КӨДҮРГЕН

Март 14-те Улусчу чогаадылга бажыңынга Тыва Республиканың Тудуг болгаш коммунал ажыл-агый яамызы республиканың төөгүзүнде бир дугаар тудугжулар съездизин эрттирген. Аңаа бүгү республиканың тудуг организацияларының ажылдакчылары, хоочуннары база тудуг техникумунуң сургуулдары чыылган.
Тудугжулар съездизин Тываның Инженерлер ассоциациязының президентизи, тудуг адырының хоочуну Чимит-Доржу Ондар ажыткаш, тудугжуларга болгаш хоочуннарга байыр чедирген. Ол найысылалга, республикага бирги туттунган улуг тудугларның төөгүзүн сактып, ылаңгыя Улусчу чогаадылга бажыңын, Национал театрны, Чазак бажыңының тудугларынга киришкенин аас-кежии деп санап турарын чугаалаан. Тывада 4000 ажыг инженерлер барын демдеглээш, ылаңгыя аныяк специа­листерге хөй-ниити ажылдарынга идепкейлиг киржирин ол сүмелээн. Ол ышкаш тудуг адырының хоочуннарын сактып, оларны чыып, мөгеер болза эки дээрзин ол чугаалаан.
Съездиниң делегаттарынга ТР-ниң Баштыңы Шолбан Кара-оол байыр чедирип сөс алган. Тудуг адыры республиканың сайзыралының бир кол шимчедикчизи. Республиканың өөредилге, кадык камгалал, культура дээш өске-даа адырларының сайзыралынга тудуг улуг рольду ойнап турар. Ол дээрге-ле чурттакчы чонга чурттаар оран-сава, школалар, уруг­лар садтарының, культура бажыңнарының тудуглары-дыр. Ол ышкаш Ш. Кара-оол  2013-2014 чылдардан эге­лээш на­йысылалды онзагай хевир киирген чаа тудуглардан эгелээш бо хүннерде туттунуп турар объектилерни база ам кылдынар чаа тудугларны тодарадып чугаалаан. 
“2000 чылдарның эгезинде, берге кризис үелери турган-даа болза, чурттуң удуртукчузунуң деткимчези-биле Тывага барык 140 улуг объектилер туттунган. Сөөлгү он чылдарда инвестицияларның ниити түңү 43,5 миллиард рубль болган. 2012 чылдан тура республикада тудугнуң хемчээли улгаткан. Аварийлиг оран-савадан чурттакчыларны көжүрер, аныяк өг-бүлелерге, өскүстерге бажыңнар, көдээ черлерге специалистерге чурттаар оран-сава, чер шимчээшкининге удур быжыг бажыңнар дээн ышкаш дыка нарын программалар бисте боттанып турар. 2006 чылдан тура 35 хөй аал чурттаар бажыңны  тудугжулар туткан. 2018 чылда 15 ындыг бажыңны тудары көрдүнген. Ол ышкаш 29 уруглар сады, 7 школа, 15 спортчу объектилер, оларның 5-и бассейннерлиг болур. Кадык камгалал адырынга 3 улуг объек­тини дужаар. Бо чылын үр туттунмаан терапия корпузун база доозар бис” — деп, Шолбан Кара-оол чугаалаан. 
ТР-ниң тудуг болгаш коммунал ажыл-агый сайыды Евгений Овсянников Тываның тудуг адырының 2017 чылда ажыл-чорудулгазын база 2018 чылда сорулгаларын таныштырган. Ол ышкаш Тываның Тудугжулар эвилели хөй-ниити организациязының президентизи Антонида Фокина тудугга бот-башкарылга дугайында, ТР-ниң тудуг болгаш коммунал ажыл-агый сайыдының оралакчызы Мерген Ооржак республиканың чуртталга-коммунал адырының сайзыралының дугайында илеткелдерни кылган.
Съездиниң түңнелинде бүдүрүлгеге хөй чылдарда үре-түңнелдиг ажыл-ижи, бедик чедиишкиннери дээш  ТР-ниң Тудуг болгаш коммунал ажыл-агый яамызының хүндүлел бижиктери-биле “Жилье” КХН-ниң керамиктиг материалдар заводунуң башкарыкчызы Георгий Григорьевич Лопаревту, “Суугу” КХН-ниң инженери Саян Байырович Кууларны, “Эне-Сай тудуг” КХН-ниң чиңгине директору Херел Афанасьевич Дамбаны, “Өлчей” КХН-ниң директорунуң оралакчызы Долаана Александровна Кысыгбайны шаңнап-мактаан.
Тудугжуларның бирги съездизинге хамаарыштыр “Суугу” КХН-ниң ин­же­­нери Саян Байырович Куулар: “Ново­сибирскиниң Күрүне университедин доос­каш, “Суугуга” инженерлеп ажылдап эгелээн мен. Бистиң коллектив дыка на­йыралдыг. Ында аныяк-даа, улуг назылыг-даа кижилер ажылдап турар. Бо хүннерде Кызылдың Пушкин кудумчузунда 5 каът хөй аал чурттаар бажыңның тудуун доозуп тур бис.  Тудугжуларга мындыг хемчег эрттирип турары эки-дир. Бистиң ажылывысты үнелеп турарынга өөрүүр-дүр мен” – деп чугаалаан. 
“Эне-Сай тудуг” КХН-ниң чиңгине директору Херел Дамба: “Эне-Сай тудуг” КХН 2012 чылдан ажылдап эгелээн. 2013-2014 чылдарда Шагаан-Арыг хоорайга өскүстерге 2 аал чурттаар 36 бажың кылган бис. 2017 чылда Өвүрнүң Чаа-Суур­га, Улуг-Хемниң Эйлиг-Хемге культура бажыңнарын, Улуг-Хемниң Хайыракан суурнуң эмнелгезинге капитал септелгени кылдывыс. Бисте ниитизи-биле 30 тудугжу ажылдап турар. Алган шаңналым бүгү коллективтиң чедиишкини-дир” – деп чугаалаан.
Алдынай СОЯН.
Арслан АРАКЧААНЫҢ тырттырган чуруктары.
 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.