1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЛАНДШАФТ ДИЗАЙНЕРИ

4-кү курстуң студентилери башкызы Светлана Канзываа-биле.
 
Чуртталга бажыңының девис­кээриниң ногаанчыдылгазының дөзевилелин шевергини кончуг кылып турар студентилерниң ажылын көргеш, магадап олурдум. «Чаражын, ногаан оът-сиген, чадаң ыяштар, өзүмнер, чүзүн-баазын чечектер, бажыңның девискээринде шупту бар» деп чугааландым. Мындыг хевирлиг дөзевилелдер — Тываның күрүне университединиң көдээ ажыл-агый факультединде дизайнер болгаш садчылар угланыышкынында өөренип турар 3 дугаар курстуң студентилериниң ажылдары-дыр.
Бо угланыышкынны  биология эртем­нериниң кандидады, доцент Светлана Канзываа билдилиг удуртуп, башкылап турар. Черниң кырын үнүштер-биле каастап шывар дизайнер мергежил аңгы-аңгы хевирлерлиг болур. Компьтерге  чуруктарны каш янзы арга-биле чараштаптар,  идик-хеп даараар, ландшафтылыг дээш оон-даа өске. Бис студентилерни колдуунда-ла парк, сад, чер участоктарын ногаанчыдар талазы-биле дизайнер (ландшафтный) мергежилде өөредип турар бис. Баштай дээрезинде, дизайнер студентилерге ажылдың дөзевилелин кылдыртып өөредир, ооң соонда практика кырынга ажылдадыр. Найысылалдың кудумчуларынга, бажыңнар чанынга чечектер, ыяштар тарып олуртур дээш ында база кылыр ажылдар-ла хөй. Амгы сайзыраңгай үеде мындыг мергежилдиглер албан херек. Амыдыралга база ажыктыг мергежилдиң бирээзи болур, чижээ, бажыңының даштын боду-ла ногаанчыдып алыр, кат-чимис, чадаң ыяштар тарып олуртурун билир боор­га база эки.
Көдээ ажыл-агый факультединде огород, сад, дизайнер угланыышкынын каш чыл бурунгаар тургускаш, өөредип эге­лээн. Кол кезиинде агроном мергежил-биле дөмейлешкек чүве-дир. Амгы үеде көдээ ажыл-агый факультединиң 3 дугаар курсчулары Демир, Тайгана, Чойган, Ай-Кат болгаш өске-даа уруглар келир чылын дизайнер мергежилдиг доозуп үнер. Бо факультетте угланыышкыннарны чыл санында немеп турар, арга-арыг ажыл-агыйы дээш Светлана Отук-ооловна тайыл­бырлады.
Келир үеде дизайнер, садчы мергежилдиг болур студентилер час эгелеп турда, чаш өзүмнерни өөренип турар өрээлдеринде бичежек саваларда долдур тарып алганнар болду. Бо чечектерни, үнүштерни, ногаа аймаан апрель төнчүзүнде даштыгаар олуртур, оон башка чылыг өрээлге турарга сыптары чиңгелеп каар деп студентилер-даа, башкызы-даа чугааладылар.
Оон ыңай тарылга шөлүнде чылдың-на картофель, свекла, морковь, слива, клен, барбарис, сирень, аңгы-аңгы хевирниң роза чечектерин дээш оон-даа өске чадаң ыяштар, кат-чимистерни тарып олуртуп турар.  Ногааның дүжүдүн күзүн ажаап алгаш, университетке аъш-чемге ажыглаары-биле дужаап бээр. А студентилер чүгле бо тарылга шөлүнге ажылдаар эвес, харын-даа чайгы практиказын башкызы-биле Чербиниң улуг садынга барып эрттирер чаңчылдыг. Хемниң ол чарыында суурже алды айның эгезинде четкеш, чеди айда чанып кээр чаңчылдыг. Бир айның дургузунда тус черге үнүштерниң өзүлдезин көрүп, оларны ажаап, шинчилел ажылдарын чорудуп чайлаарлар. А часкы үеде Кызылда «Чаагайжыдылга» муниципалдыг бүдүрүлгеге практиказын база эрттирер. Хоорайның аңгы-аңгы булуңнарынга ыяштарны эде олуртур, чечектер тарыырынга дузалажыр. Студент кижиге мынчаар практикалаары, дыка ажыктыг болур. 
Көдээ ажыл-агый факуль­тединиң студентилери-биле бичии када чугаалажып тургаш, бо мергежил база дыка ажыктыг-дыр деп билдим. Бажыңнар девис­кээрлерин, кудумчуларны  үнүштер-биле аян киир шыптар болза, хоо­рай-даа, суурлар-даа онза чараш, көрүштүг апаар деп, бо хуулгаазын бодалдар шупту бүде берген болза дижип, баштактандылар. 
Ася Тюлюш.
Авторнуң тырттырган чуруктары.  

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.